Jesion, cichy następca dębu
Jesion wychodzi z cienia dębu: jaśniejszy, o rysunku słojów jak grafika. Gdzie fornir jesionowy gra najlepiej i na co patrzeć przy zamawianiu frontów.
Dąb zmonopolizował polskie wnętrza tak skutecznie, że przestaliśmy go widzieć. Podłoga, blat, fronty i stolik z tego samego drewna zlewają się w jedną, poprawną, całkowicie niewidzialną całość.
A tuż obok — w tej samej strefie klimatycznej i w podobnej cenie — czekał jesion. Jaśniejszy, niemal kremowy w bielu, o słojach długich, płynnych i wyrazistych. Tam, gdzie dąb daje spokojną fakturę tła, jesion daje rysunek. Jego usłojenie na dużej płaszczyźnie wygląda jak grafika wykonana pewną ręką. To drewno do oglądania, nie tylko do dotykania.
Ma też charakter techniczny, który meblarze cenią od dawna: jest sprężysty i wytrzymały. Z jesionu robiło się trzonki narzędzi, ramy, wiosła i szkielety mebli, zanim ktokolwiek pomyślał o nim jako o ozdobie.
Fornir jesionowy chętnie przyjmuje wybarwienia — od naturalnej bieli po głębokie brązy i czernie, przy których rysunek słojów nie znika, tylko nabiera kontrastu. Najlepiej brzmi w towarzystwie kolorów złamanych: szałwii, atramentu, terakoty, ciepłej szarości. Jego chłodnawa jasność równoważy je bez wysiłku. W duecie z dębową podłogą nie kłóci się — rozjaśnia kadr o pół tonu.
Przy zamawianiu frontów decyduje jedno, i nie jest to gatunek drewna. Decyduje sekwencja arkuszy. Fornir kroi się z jednego pnia w kolejnych plastrach, które można układać lustrzanie albo przesuwać rytmicznie, i to ten układ robi z płaszczyzny kompozycję albo chaos. Jesion wybacza tu znacznie mniej niż dyskretny dąb: przypadkowo zestawione arkusze widać z drugiego końca pokoju i już się tego nie odzobaczy.
Lubi też duże, spokojne płaszczyzny, na których słoje mają gdzie płynąć. Na drobnych frontach z uchwytami rysunek kroi się na kawałki i traci sens — jesion na dwunastu szufladkach to zmarnowane pieniądze. Odradzamy.
Praktyczny wniosek: jesionu nie wybiera się z próbki 10 × 10 cm. U stolarza trzeba poprosić o widok całej sekwencji arkuszy przewidzianych na mebel. W tym drewnie kupuje się rysunek — a rysunek istnieje tylko w całości.